Martijn Rosdorff

Ik vlieg veel en vaak en ver. Meestal gaat dat goed, soms zijn er dingetjes. Ik ben niet bang in de lucht (vooral dankzij lief W., vlieger van beroep) maar er zijn momenten dat ik mezelf betrap op klamme handjes. 

Vandaag is er, heel triest, een toestel van Ethiopean in zee gestort. 92 mensen vertellen het niet meer na. 

Eén van de klamme-hand-momentjes komt nu weer naar boven. Het was vorige week, ik vloog van Amsterdam naar Helsinki, overstappen in Kopenhagen. We waren net lekker aan het opstijgen vanuit de Deense hoofdstad toen de piloten het toestel nogal abrupt vlaktrokken. Raar gevoel. De frequent flyers keken op uit hun krantjes en de cabin crew, tot dan toe voorzien van nogal nurkse Scandinavische koppen, begon professioneel te glimlachen. De lampjes riemen vast bleven aan en de 'kaptein' sprak het toestel toe. In het Deens. Dat gaf onrust, vooral bij mij omdat ik moest wachten op de vertaling. Die kwam: "dames en heren, er is een technisch probleem met de besturing aan de linkerkant van het vliegtuig en we moeten daarom terugkeren naar Kopenhagen. Geen zorgen, het toestel is volledig functioneel maar we moeten het zekere voor het onzeker nemen. Ps: bij de landing staat de brandweer naast de baan maar dat is standaard procedure."

Slik.

Buiten sneeuwde het fors. Het vliegtuig maakte een aantal hobbelige bochten. Schrijf je op zo'n moment korte afscheidsbriefjes aan je geliefden? Spreek je een audioboodschap in op je GSM? Dawkins de tyfus wensen en toch bidden? Ik keek om me heen, niemand deed iets, iedereen staarde stoïcijns voor zich uit. De beroepsglimlachen op de gezichten van het cabinepersoneel maakten me steeds minder gerust. Ik zag ze hun riemen strak aantrekken. Ik besloot hetzelfde te doen en voelde onder mijn stoel of het zwemvest er was. Ik nam de kaart met noodinstructies nog een keer door en telde het aantal stoelen achter me tot de dichtstbijzijnde nooduitgang voor de 4e keer. Het was niet dat mijn leven als een film aan me voorbijtrok. Het waren alle 346 afleveringen van Aircrash Investigation die zich voor mijn geestesoog ontrolden.

Een anticlimax volgde. 

De landing was voorbeeldig, de brandweer reed gezellig mee, we zaten binnen no time in een andere kist op weg naar Helsinki en dat was het dan weer. Vliegen, het blijft spannend. 

Ik zit in mijn Hotel te Kopenhagen, 18e verdieping, schitterend uitzicht. Vliegtuig gemist wegens foutje van de maatschappij. We waren gister nog in Phuket, vandaar wat schrijverij over dit fijne oord, de komende dagen. 

De Thai zijn buitengewoon gastvrij en nogal gesteld op alle mensen die hun land bezoeken. Ze doen daarom hun stinkende best om met je te communiceren. De lingua franca is een soort Engels. Voor de Fransen en de Russen is dat een beetje jammer maar dat is een ander verhaal. (Dat verhaal gaat over Fransen die chagrijnig zijn dat er ook andere landen leuk zijn en Russen, tsja, Russen. Ik ben er 1000en tegengekomen in Thailand, niet één was er leuk. Sterker nog, ze waren allemaal erg stom.)
 
Dat Engels dus, van de Thai. Het is niet best maar het voldoet wel. "Boss, maddam! You lookieeee here? Wherehahyoufoooom? Good pice, Good pice!"* 

Schriftelijke communicatie is wat lastiger voor de gemiddelde Thai. Wat natuurlijk weer niet vreemd is, gezien het ter plaatste gebruikte duizenden jaren oude schrift dat in niets lijkt op ons ABC. Het levert wel leuke misverstanden op. Weetuwat? Ik doe eens een fotostrip!

*"Mevrouw, meneer! U wilt mijn nering bezichtigen? Waarvandaan bent u afkomstig? Mijn tarieven zijn concurrerend!" 

PS: op een menukaart in Paradise Beach zagen we nog 'Crap Meat' voor 120 Baht en een strandtent in Patong die "Rim Hard" heette maar toen waren we het fototoestel vergeten. Crap!

Even een update anders blijft het hier zo stil. Het was een druk weekje. Ik heb Europarlementariërs aan de tand gevoeld in het kader van een training, ik heb mijn zieke lief pogen te verplegen, gewandeld in de sneeuw, zaken gedaan, gesproken over een leuke maar pittige klus, lekker gegeten en veel meer. Morgen ga ik naar Helsinki, dan hopelijk naar Talinn en dan naar Phuket. Misschien is Kate Moss er nog. Terug via Kopenhagen, volgende week maandag. Doei!

Ik kreeg een beetje een raar briefje in de bus, vorige week. 

Het begint heel zoet: "Lieve bewoners van Zuilen", is de aanhef. Al snel wordt de toon grimmig. De Utrechtse wethouder van wonen, dhr Bosch, wordt namelijk aangerekend een 'extremistisch islamitisch centrum' te gaan bouwen voor 'extreme moslims uit geheel West-Europa'. 
Die moslims komen dan, zo schrijft ene 'FWvanZON','via de A12-A12 en de snelle treinen ICE (Duitsland) en Thalys (België en Frankrijk) met de snelle stadsbus lijn 28 in Parkwijk'. FWvanZon heeft een opvallend vertrouwen in het openbaar vervoer maar dat is niet waarom ik uit zijn brief citeer. Nog een fragment: "Strenge islamisten zijn voorstanders van het doden van ongelovigen (ook kindertjes)". 
Dan schrijft FWvanZON, in het briefje dat hij in mijn nogal multiculti-buurt in de bus heeft gestoken, ik citeer letterlijk, (waar puntjes staan laat ik iets weg): "Om deze strenge islamisten niet te kwetsen heeft wethouder Bosch (PvdA) in voorzieningencentrum Parkwijk een aantal extra maatregelen afgekondigd voor de kerstperiode van volgend jaar (...) ten aanzien van de openbare orde:
-er mag geen kerstverlichting worden aangebracht bij de winkels of in de woningen
-er mag geen kerstman aanwezig zijn
-de winkels moeten deze periode een ingetogen sfeer uitstralen
-er mogen geen kerststukjes worden aangeboden of verkocht
-de bewoners van het gehandicaptenappartement op 10 meter van de gebedsruimte mogen geen kerstboom (...) in de kamer hebben. (...)
-de kinderen in de school op 20 meter (...) mogen geen tekeningen maken over het kerstfeest (...)
-kinderen mogen geen kerstkleding dragen of kerstcadeaupapier tonen
-de horecagelegenheid op minder dan 10 meter van het extremistisch-islamitisch centrum moet het buitenterras sluiten en mag alleen binnen bedienen, achter geblindeerde ramen, dit om te voorkomen dat per ongeluk een kerstversiering zichtbaar wordt.
-de bejaarden van het ouderen-zorg-appartementencomplex naast de moskee mogen de beide kerstdagen niet buiten met elkaar gaan staan praten, omdat dit door de extreme islamisten kan worden opgevat als een provocatie
-de bushalte 2e Westerparklaan van lijn 28 (...) moet worden gesloten, omdat de kerstvisites niet door de gemeente mogen worden gefaciliteerd (...)
-Koopavonden tijdens de kerstperiode in winkelcentrum Parkwijk zijn verboden."
FWvanZON sluit af met de noodkreet: "help ons, lieve bewoners van Zuilen" en het advies: "stem niet PvdA, stem op mij: de lijst FWvanZON"

Wat is dit in jezusnaam? Een zielige man met een Wilderiaanse verkiezingsoverwinning in gedachten of is er werkelijk een dergelijk pakket aan absurde maatregelen afgekondigd rond één of ander raar clubje religieuzen?
Ik heb geen zin/tijd om het nu uit te zoeken. Wordt vervolgd, dus.

Vandaag mocht ik weer even op Radio 1. Er was een presentator uitgevallen en de één zijn dood is de ander zijn brood, nietwaar? Het was leuk om weer in de studio te zijn, alsof er niks veranderd was. Gekker was mijn oude redactie: daar wás echt niks veranderd, de laatste maanden. Ja, er stond een kerstboom en mijn computer lustte mijn wachtwoord niet meer, maar voor de rest? In de lift hing nog steeds de foto van de onbekende BNer Nel Veerkamp en op de gang zwaaiden mijn oud collega's alsof het de normaalste zaak van de wereld was dat ik daar liep. Ik werd gewoon, als vanouds, weer in de maling genomen door de dames redacteuren. In een hoek, naast de kast, stond nog wat zooi die ik vergeten was mee te nemen. Een fotolijst met foto's van mij, met haar. Ik leef inmiddels in een andere wereld, twee maanden na mijn vertrek. Bij Radio 1 niet, daar gaat alles lekker door. Fijn om te weten, soort. 

Ik ga niet klagen, zeker niet, maar ik ben alleen deze Kerstavond. Ik zit in een 5-sterrenhotel op Gran Canaria en mijn lief is uit vliegen. Vannacht komt ze terug. Ik heb voor haar een enorm lelijke Kerstsok met een presentje erin opgehangen. Ik krijg ook wat, heeft ze gezegd. Ik ben een bevoorrecht mens. Sinds ik mijn baan opzegde (opzei?) komt er vrijwel uitsluitend goeds mijn kant op. Ik mag met W. meevliegen naar exotische oorden, heb meer dan genoeg heerlijke opdrachten en er ligt zelfs een deal met een uitgever op de loer, voor mijn eerste boek. 

Op Gran Canaria waait het, het weer is niet om over naar huis te schrijven en dat doe ik dan ook maar niet. (Ik beweeg me hier voort op flipflops, gehuld in linnen niemendalletjes, niet mekkeren dus...)

Het is hier mooi, ruig en bijzonder. De Canarische Eilanden, het klinkt zo gewoon, zo toeristisch. En dat is het ook, aan de ene kant. Maar met de auto ben je in een paar minuten in de bergen: geen Zweed, Deen of Fin te vinden. Wel heerlijke Canarische Spanjaarden, die het geweldig vinden dat je hun negorij komt bezoeken. En je met handen en voeten proberen te bewegen een maaltijd in hun uitspanning te nuttigen. Verse vis, oude worst en fantastische kazen, hebben ze hier. Zoals zo vaak: wie verder kijkt dan zijn neus lang is ziet gegarandeerd verder dan zijn neus lang is! Ofzo.

En het gaat maar door, straks mag ik weer mee naar Thailand, als er plek is.

Wat ik zeggen wilde: ik heb een goed jaar en dat wens ik ook jullie allen toe, lieve bezoekers. Bedankt voor het hier komen, en voor het reageren ook, dank, dank dank! En zegt het voort, graag. Nu op pad voor een solo Kerstdiner, Feliz Navidad!

Ik las net op de internetten de verklaring voor mijn extra dure en extra lange reis, gisteren:
"In de Schipholtunnel heeft zich zaterdagmiddag enkele uren een verwarde man opgehouden. De man zat daar vanaf ongeveer 16.15 uur. De spoorwegpolitie en de marechaussee deden hun best om de man uit de tunnel te krijgen. Door de aanwezigheid van de man, konden er geen treinen naar Schiphol rijden. De treinen van Amsterdam naar Leiden werden via Haarlem omgeleid. Rond 18.45 uur lukte het de marechaussee de man uit de tunnel te krijgen. De man was verward, had een mes bij zich en was suïcidaal. Hij is inmiddels op het bureau en krijgt psychosociale hulp, aldus een woordvoerder van de marechaussee. De treinen rijden inmiddels weer als vanouds en Schiphol is weer gewoon via de Schipholtunnel te bereiken."
Daar sta je dan, met je koffer vol thermisch ondergoed en sigaretten. En haast. Dat is natuurlijk een lastig moment om met taxichauffeurs te onderhandelen over de prijs naar Schiphol. Maar daar wilde ik het niet over hebben, ik tik dit in Helsinki dus het is allemaal goedgekomen. Ik wilde het hebben over de vraag: wat te doen met een gestoorde gek die 2,5 uur al het treinverkeer naar de motor van onze economie  blokkeert? Iemand zei net tegen me: beschieten! Diegene bedoelde: met van die verdovingspijlen, waarmee ze in Afrikaanse natuurfilms een zebra, olifant of giraffe mee neerleggen, om ze te onderzoeken en van een zendertje te voorzien. Ik ben het er eigenlijk wel mee eens, met dat schieten op mensen met storing in hun gedachtenkastje. 
Hoeveel mensen hebben gisteren hun vliegtuig wel niet gemist? Wat is daarvan de schade? Aan de andere kant is er de lichamelijke integriteit van de spoorwandelaar. Je mag niet zomaar iemand verdoven. Maar als iemand een gevaar is voor zichzelf en anderen weer wel. Dus daar is juridisch wel uit te komen, denk ik. Maar wie moet dat dan doen, het schot afvuren? Een arts of een politiemens? Een ambulanceverpleegkundige? Ik had het zelf graag willen doen, gisteren.

Lang geleden dacht ik dat wij, Nederland en omstreken, de Beschaafde Wereld waren. Ik denk daar inmiddels anders over. Anders leg ik het even uit. 
Ik zal de omslag in mijn wereldbeeld proberen te illustreren aan de hand van een voorbeeld dat te maken heeft met persoonlijke hygiëne. Tis wel een beetje een vies praatje, om met Koot&Bie te spreken. 
Ongeveer 4000 jaar geleden, op bezoek bij mijn Molukse schoolvriendjes, werd ik me voor het eerst een beetje bewust van het feit dat grote delen van de wereldbevolking ons nogal vies vinden. Ik heb het over het afvegen der anus na het defeceren, met papier. Ik trof namelijk op de plee bij de familie T. een met water gevulde fles, de bottel tjebbok. Mij werd uitgelegd dat je daar mee je billen schoonmaakte na het poepen. Daarná gebruikte je pas papier. Met links vegen, dat was wel belangrijk, want met rechts eet je. Aambeien schijnen onder Ambonezen nauwelijks voor te komen, remsporen al helemaal niet. 
Later, veel multiculti-vriendschappen later, ontdekte ik de in de pleepot ingebouwde aarssproeier in Turkse toiletten en de vele varianten op het schoonspoelen van de poepert na het kakken. Een Cubaanse vriend sprak me ooit toe: "Jullie zijn zo smerig! Jullie lopen de hele dag met gedroogde stront in jullie naad en dan douchen jullie ook nog maar 1 keer per dag. 's Ochtends!! Bij mij kom je zo het bed niet in!" Heeft ie een puntje. In Cuba gebruiken de mensen overigens een schepje en een emmer water, het principe is hetzelfde: je wast je reet nadat je Seedorf uit de selectie hebt gezet!
Sinds jaar en dag staat er in mijn kleinste kamertje dan ook een waterfles. Zo'n fles voldoet prima...
Als je eenmaal echt hebt gevoeld hoe vies de rest van de wereld ons vindt, met dat gesmeer met dat papier met die poep eraan, dan kan je bijna niet meer anders. En inderdaad, nooit aambeien. Of remsporen.
Maar op een gegeven moment wil je meer. Vooral nadat je in Thaise WC's (jaja, daar zijn we weer...) kennis hebt gemaakt met: de losse kontsproeier! Die wil ik! Enfin, ik naar de Thaise bouwmarkt, wat een ervaring, maar dat is een ander verhaal. Keuze te over, bovenstaand exemplaar is het geworden. Nu nog monteren. 
PS: een nagelborsteltje comes with the deal! Het linkerhandje dient wel goed te worden gereinigd...

Iedereen rookt in Thailand, overal. In hotels, tuktuks en tijdens het eten. Een pakje peuken kost er bijkans niets. En dan ook nog afdingen, tuurlijk! Het bordje verboden te roken heb ik nergens kunnen vinden. Toch kan je niet zeggen dat de mensen zich daar niet bewust kunnen zijn van de risico's die al die pafferij met zich mee brengt. Ik verklaar me nader. Op bijgaande foto zie je twee typische Thaise verschijnselen: kleine banaantjes die gearomatiseerd lijken te zijn door de Chemische Fabriek Naarden met het sterkste type bananenessence der wereld. Zo horen bananen dus klaarblijkelijk te smaken. Maar dat terzijde. Op het pakje stinkstokjes een foto van een afschuwelijk kankergezwel. En dat soort afbeeldingen staat op alle pakjes. Op het ene pakje een pikzwarte long, op het andere een dood lijk. Of een baby die de kerst niet gaat halen, wegens meeroken. Subtiel is het Thaise ministerie van volksgezondheid niet. Het enige gevolg van deze bangmakerij is dat de mensen hun sigarettenpakjes verstoppen in koddige hoesjes en kokers. Of dat men, in geval van te arm om voor 3 cent zo'n ding van echt kunstleder te kopen, een papiertje tussen cellofaan en afbeelding steekt. 

Overigens zitten in Thaise bananen grote zwarte pitten waar je in kunt stikken, weet ik inmiddels uit ervaring. Daar waarschuwen ze dan weer niet voor...

Bereid je maar voor op veel stukjes over Thailand, de komende dagen. Het land maakt nu eenmaal nogal veel indruk op me. Vandaag aandacht voor de Garra Rufa, the Doctorfish of pedicurevis. In een doodlopende steeg in Patong zagen we namelijk een vrouw met haar voeten in een aquarium zitten. Haar stappers waren onzichtbaar omdat er honderden kleine visjes op en om en onder zaten... Ze aten haar eelt op! Of we dat ook wilden, 'very good, very nice!'. Mijn geliefde wilde wel, vooral ik had zoiets hard nodig, merkte ze subtiel op. "We komen vanavond wel terug, eerst even op de motor naar de Big Buddha, ok?", probeerde ik lafjes uitstel van executie te krijgen. Gelukkig stootte ik keihard mijn teen aan een Thaise steen, en kon ik die avond helaas niet mijn bloedende voet aan de vissen voeren. Mijn lief, held die ze is, mocht voor 200 Baht (4 Euro), twintig minuten in de bak. Ze wist niet hoe ze het had, het prikte... Ik wel, lachend maakte ik foto's. De vissen knaagden fanatiek het bruin van haar tenen, ze durfde niet te kijken.
Ik heb net even gegoogled wat het voor beesten zijn en ik ben erg blij dat ik de dans ontsprongen ben:
"If the feeling is like a pin prick, it's probably caused by tiny teeth and the fish aren't genuine Garra rufa. In Southeast Asia, they are most likely a much cheaper Chinese import, a species of carp called chin chin."
En huiver verder:
"The question remains, though, could a customer catch a skin infection from another customer? Or from the fish themselves? In Asia, the spas commonly respond that they use UHF rays to kill bacteria in the water. Even assuming that works, what about fungi (which aren't bacteria) from feet or fish?"Om het nog erger te maken:
"The U.S states of Texas and Washington decided there was a risk and swiftly banned the treatments in 2008 around the same time that the always cautious Singapore government shut down several spas as well."
Ik hou haar onderdanen de komende tijd maar goed in de gaten. Later meer over Thailand, dan schrijf ik iets over de sigarettenpakjes, denk ik.